Johannes Anker Larsen

Johannes Anker Larsen (1874-1957) is één van de minst opvallende schrijvers die de literatuurgeschiedenis telt, zo weinig opvallend zelfs, dat ze haar vergeten heeft.
De romans van Anker Larsen zijn bijna allemaal levensbiografieën van opmerkelijke figuren, vol van innerlijke handeling, die de uiterlijke handeling als het ware meeneemt. Daarbij worden de beweegredenen van het menselijke handelen uit een ongewone filosofische diepte opgevist en de hoeken en gaten van onze ziel belicht, waar de lampen van de klassieke dieptepsychologie niet meer reiken. Desondanks is het in een verbluffend eenvoudige taal geschreven die geen superlatieven nodig heeft. Het geeft ons een blik in het leven die het hart diep beroerd en voor het verstand niet anders over laat dan te zeggen: ja, zo is het.

Johannes Anker Larsen is een uitzonderlijke verschijning in de wereldliteratuur. Zulke "stille" en diepe auteurs heeft onze tijd blijkbaar niet voortgebracht. Hij is niet allen stil, maar tegelijkertijd ook een rebel die zijn gedachtegoed door geen enkele wereldbeschouwelijke groepering laat claimen. Hij heeft geen "wereldbeschouwing" zoals hij zijn Protagonisten in zijn roman "Hansen" beschrijft. Hij staat er los van en laat zich alleen door zijn "familiedocumenten" leiden. Dat zijn de grote "gnostieke" geschriften als de Tao te King, de die Upanishaden, de Bhagavad Gita, werken van Sufi-Dichters, Christelijke Mystici en aansluitend ook het nieuwe testament.
Deze mengelmoes aan identificatiemogelijkheden met alle filosofische en religieuze ideologieën is naast zijn bescheiden stilte de reden waarom hij vergeten is.

Alhoewel Larsens roem als schrijver in de 20-er jaren van de vorige eeuw van korte duur was, bezorgden de inkomsten van zijn werk hem toch dat hij de rest van zijn leven als vrije schrijver in de nabijheid van Kopenhagen kon doorbrengen. Niet alleen om zijn biografische gegevens herinnert hij aan Herman Hesse. In de diepten van zijn filosofisch inzicht en zijn spiritueel weten rond de fundamentele geheimenissen van het menselijke zijn met zijn Goddelijke bestemming, steekt hij desondanks toch boven hem uit. Anker Larsen stierf haast onopgemerkt en vergeten, in 1957 in de buurt van Kopenhagen.